v. 2009-10-03 —

 

en „Belgica, divisa in partes tres: Be, Ne & Lux”

 

Belgisch staatswapen

 

België was nu eindelijk ‘onafhankelijk’.
Ónze streek (Vlaanderen) was zijn identiteit al lang verloren.
Wat er van het gebied was overgebleven, dat werden nu definitief twee provincies
van het nieuwe Belgische koninkrijk.
 

De onafhankelijkheidsroes verdween snel toen België –na enkele misoogsten tengevolge van slechte weersomstandigheden– een decennium (1840–’50) van grote hongersnood en bittere ar­moe­de te­ge­moetging. Epidemieën van typhus, dysenterie, cholera en zwarte pokken waren het gevolg. De ne­ga­tieve effecten van dit alles waren merkbaar tot het einde van de negentiende eeuw.

 

Nu de ‘Nederduytsche’ taalpolitiek van koning Willem („In Vlaanderen Neder­lands!”) van de baan was, draaiden de nieuwe machthebbers de klok weer terug. Al werd in de grondwet van 1831 de gelijkheid van het Frans en het Nerderlands vastgelegd, in de praktijk bleef dat een dode letter. De Vlaamse hogere kringen en ambtenarij waren massaal bekeerd tot het Frans en ontleenden aan die taal een zekere status. Frans werd ‘bon ton’ in Belgenland&hellip Daarenboven werd ook het onderwijs (toen nog een kerkelijke aangelegenheid) in heel het koninkrijk weer Franstalig. «La Belgique sera latine ou elle ne sera pas», meende kardinaal Désiré Mercier (1851–1926), en handelde daar ook naar.
Door de sociale achterstand van ‘Vlaanderen’ én de broeierige taalkwestie kwam er schoorvoetend een Vlaamse Beweging op gang; aanvankelijk slechts cultureel maar later ook politiek aktief. Toch was er een verschrikkelijke ‘grote oorlog’ nodig om ook de Vlaamse massa weer wakker te krijgen.

 

Deken Frederik Van Coillie

(13/12e van Henriszoon Jan van Coillie × Vandewaeter Regina)
geb. Beveren 1804-02-06, overl. Brugge 1884-11-04
 

Zoals we op de eerste geschiedenisbladzijde al vermeldden: Frederik was een van de eerste genealogen van onze familie, overtuigd van een Spaanse afkomst… ‘van Coylde’.
Frederik Ferdinand Van Coillie maakte als jong priester de Belgische onaf­han­ke­lijkheid mee: hij werd op 1827-08-02 te Mechelen priester gewijd en werd in juli 1828 onder­pastoor te Izegem.
In de periode van de misoogsten, de gigantische prijsstijgingen voor voedsel en de daaruit voortvloeiende Brugse hongeroproer van 1847-03-02/03 was hij pas­toor van de parochie Sint-Gillis (1841–’82). Hij besteedde persoonlijk 900 frank per week aan het uitdelen van soep aan de behoeftigen van zijn parochie, en verkocht daartoe zelfs zijn meubels. Met Annette Serweytens (1822–’88), dochter van een rijke houthandelaar, stichtte hij de zustercongregatie de Dienstmaagden van de Za­ligmaker (Heule 1849), een contemplatieve gemeenschap die via gebeden en aal­moezen de priesters bijstond in hun goede werken.

 

Op 1853-12-29 werd hij deken van Brugge-noord en op 1867-02-17 erekanunnik van de Brugse kathedraal en lid van de bisschoppelijke raad.

Bronnen: [1] Blz. 549 van Kanunnik E. Rembry, De bekende pastoors van Sint-Gillis te Brugge (1311–1896), uitg. We. De Scheemaecker Brugge 1890–’96, 808 blz.; [2] Blz. 424 van Michel Cloet, Het bisdom Brug­ge (1559–1984), Bisschoppen, priesters, gelovigen, uitg. Brugge 1984; [3] zijn bidprentje.

 

Frederik Van Coillie

Frederik Van Coillie, „vader der armen”

 de hongeroproer in Brugge (1847)…
 
 Van Coylde echt Spaans…?

 

Nieuwmarkter Petrus Jacobus Van Coillie

(6/6e van Matthiaszoon Joannes Vincentius van Callie × Vanmoerkerke Barbara)
geb. Roeselare 1818-12-13, overl. Bevere (O.-Vl.) 1860-06-14
 
De stichter van een bloeiende tak Houthoofd
 

De Roeselarenaar Luc Houthoofd, die zijn wortels op de Nieuwmarkt heeft, doet sinds ca. 1985 onderzoek naar zijn voorgeslacht en naar de Nieuwmarkters in het algemeen, met de bedoeling om enkele vastgeroeste misvattingen over die Roe­selaarse volksbuurt en haar bewoners te kunnen weerleggen.
Bij zijn onderzoek deed hij inmiddels een bijzondere ontdekking die hij al in 2000 publiceerde in Rollarius nr. 6; een ontdekking die we ónze lezers beslist niet willen onthouden.
 
Kwartierverlies.  Bij zijn eigen voorouders moest Luc vijf generaties terug vier keer de combinatie Jacobus Van Coillie × Houthoofd Theresia optekenen waarvan de nakomelingen Houthoofd heten, en bij de voorouders van zijn echtgenote nóg een keer. Dat maakt dat Jacobus Van Coillie in de kwartierstaat van hun kinderen maar liefst vijf keer voorkomt!  De titel van zijn artikel in Rollarius luidde dan ook: „De fa­milie Houthoofd die in werkelijkheid de familie Vancoillie is”.
 
Nieuwmarktse huwelijksmoraal.  Wat ons opvalt bij de huwelijken in onze kas­se­mareierstak is de frequentie waarmee er pauselijke toestemming wordt ge­vraagd en verkregen voor een huwelijk binnen de familie. Families die een groot gedeelte van het jaar op den triem waren en daarbij geen vreemden nodig hadden. Verder corrigeerde Luc Houthoofd een stuk van onze stamboom met de op­mer­king: „dat huwelijk kan niet juist zijn; kassemareiers trouwden in dien tijd niet met arbeiders, die trouwden onder elkaar”.  En dat mag dan bij tijd en wijle tot kwar­tierverlies lei­den, het verklaart nog lang niet hoe onze Jacobus Van Coillie aan al die Hout­hoofd-nakomelingen komt…

 

 

Twee fragmenten uit Hout­hoofds kwartier­staat, waarop „Hout­hoofd Theresia º1824 †1903 en Vancoillie Ja­cobus º1818 †1860”…, maar zonder trouwda­tum.

 

 

 meer over Jaco­bus Van Coillie en zijn bas­taards…

 

Dichter Victor Van Coillie

(9/8e van Germaanszoon Jan Van Coillie × Declercq Juliana)
geb. Beveren 1838-10-13, overl. Ingelmunster 1888-07-20
 

Victor Van Coillie (leerling van Guido Gezelle) werd priester-dichter; hij werd gewijd te Brugge op 1865-06-10. Hij was achtereenvolgens leraar aan het Sint-Amands­college te Kortrijk (’65) en aan het Sint-Lodewijkscollege te Brugge (’67) en werd daarna onderpastoor in de Sint-Michielsparochie van de Mandel­stad Roese­lare (’75) en in het nabijgelegen Ingelmunster (’77).
Hij schreef o.m.: Drij verhalen: ‘Geeraard de Broedermoorder’, ‘De Ring van Aarts­bisschop Boonen’ en ‘’t Verzonken kasteel’ (Brugge 1877); ook publiceerde hij bij­dragen in Rond den Heerd, waaronder: ‘Helfried de schelm’ (nov.) en ‘De Kruisvaart der kinderen’.

 

In 1859 schreef Guido Gezelle het gedicht Van de Wilgen, en droeg dat aan Victor op.

Foto: Openbare Bibliotheek Brugge:/Guido Gezellearchief/fotocollectie.

Victor Van Coillie

Priester Victor Felix Van Coillie

 gedicht van Guido Gezelle…

 

Verfransing leidt tot ‘culturele’ revolutie

 

De Vlaamse bourgeoisie had beduidend minder moeite met het opgedrongen Frans dan met de Nederlandse eenheidstaal die koning Willem i had bepleit. Het be­stuurlijk apparaat in Vlaanderen verfranste dan ook in een snel tempo en het franstalig onderwijs tenslotte zorgde ervoor dat ook een brede middenlaag van de Vlaamse samenleving steeds meer ‘Flamands’ ging tellen. Met enige minachting werd de dialectische volkstaal door velen als achterhaald en folkloristisch ervaren; geschikt voor boerderij, volkscafé, werkplaats en parochiezaaltje.
Toch was er een handjevol mensen dat deze miskenning van de zuid­nederlandse dialecten aan de kaak stel­de. We noemen Jan Frans Willems (ge­wezen orangist), Hendrik Conscience (schrijver, belgicist), Guido Gezelle (priester, dichter), Albrecht Roden­bach (dichter, studentenleider). Hun activiteiten speelden zich voornamelijk af in de culturele hoek van de samenleving, maar het estafettestokje zou spoedig worden overgenomen door het politieke bedrijf; die culturele revolutionairen ston­den feitelijk aan de wieg van wat men de Vlaamse Beweging zou gaan noemen.

 


Jan Frans Willems (1793–1846)

 

Oud-orangist


Hendrik Conscience (1812–1883)

 

Belgicist


Guido Gezelle
(1830–1899)

 

Taalseparatist

Gij zegt dat ’t vlaamsch
te niet zal gaan:
’t en zal !
dat ’t waalsch gezwets
zal boven slaan:
’t en zal !
Dat hopen,
dat begeren wij:
dat zeggen
en dat zweren wij:
zoo lange als
wij ons weren, wij:
’t en zal, ’t en zal,
’t en zal !

 

Guido Gezelle (1860)

Albrecht Rodenbach (1856–1880)

 

Studentenleider

Het eveneens franstalige bolwerk ‘de katholieke kerk’ hield in Vlaanderen een veel sterkere greep op de gelovigen dan in Wallonië, waar men een echt Frans leef­patroon ging volgen. Ook de opkomende ‘Vlaamse Beweging’ was heel godsdien­stig gekleurd, niettegenstaande de vele botsingen met het francofiele episco­paat, dat beducht was voor alles wat maar enigszins naar revolutie rook.

 

Leopold i

Leopold i (1790-1865), roi des Belges

 

 

Zouden ze zich niet in hun graf omkeren als ze merkten hoe hun xenofiele Neder­landstalige gemeen­schap een eeuw na dato –ter vervanging van de af­gezworen Franse een­heidstaal– regelrecht afstevent op het ge­bruik van Engels als de meest voordehandliggende tweede keus?

Standaardnederlands?
Out of the question !

 

De masœurkes Van Coilge [1]

 

Opmerkelijk was het grote aantal priesters en religieuzen. Ondanks het feit dat de verfransing ook tot onze Vlaamse kloosters was doorgedrongen hadden verschil­lende religieuze congregaties een grote aantrekkingskracht op de Vlaamse meis­jes; ook op de dochters Van Coilge. We haalden alle tante ‘masœurs’ uit onze ge­nealogieën en zetten hieronder een eerste groep zusterlijk bij elkaar.
 

Van-Coilgezusters bij ons onbekende congregaties

Maria Theresia Vancoillie, geb. Gits 1830-11-07, overl. Pittem 1904-02-18.

 

Idalia Maria Vancoillie (sœur Josephine), geb. Sijsele 1873-09-02, overl. Moorslede 1942-05-07.

 

Elodie Vancoillie (mère Clara Marie), novicemeesteres, geb. Sijsele 1879-03-08, overl. Moorslede 1954-08-20.

 

Sara Ludovica Vancoillie (sœur Juanda Majelle), geb. Beveren 1881-02-04; overl. Geldenaken (Jodoigne) in ’t klooster ca. 1970.

 

Van-Coilgezuster van Liefde te Eernegem

Coleta Francisca van Coillie, geb. Oostnieuwkerke 1791-01-17, regel aanvaard en gekleed 1844-08-02, enige tijd overste (tot 1854-02-15), overl. Eernegem 1856-12-22.
Het Eernegemse klooster kreeg pas in 1857 (kort na Coleta’s overlijden) zijn definitieve naam „Klooster van de Allerheiligste Maagd Maria en van de Heilige Vincentius”. Het spectaculair groeiende kloostergebouw telde in 1945 een bezetting van 66 zusters. In 2005 werd het oude gebouw –met de nodige problemen– afgebroken om plaats te maken voor een nieuw administratief centrum.

 

Van-Coilgezuster bij de Congrégation de la Mère de Dieu

Rosalie Van Caillie, geb. Brugge 1807-12-19, overl. ald. 1857-09-30.

 

Van-Coilgezusters van liefde van Jezus en Maria

Coleta Vancoillie, geb. Torhout 1835-03-26, overl. Rumbeke 1882-10-21.

 

Maria Sylvia Van Caillie, kloosterlinge te Roeselare, geb. Beveren 1858-05-16, overl. Roeselare 1885-03-26.

 

Albertine Van Coillie (sœur Marie Lazare), geb. Roeselare 1868-04-19, prof. Gent 1895-12-11, overl. Gent 1918-01-13.

 

Van-Coilgezuster bij de Arme Klaren

Elise Marie Van Caillie (mère Marie Thérèse), geb. Oostende 1840-11-01, in­getr. te Brugge 1860, abdis van de nieuwe stichting in Kortrijk 1872–1924, overl. ald. 1924-04-17.

 

Van-Coilgezusters van Sint Vincentius a Paulo

Maria Theresia Van Coillie (sœur Bernarde), geb. Gits 1813-04-17, prof. 1845-10-06, overl. Nieuwkerke 1883-01-30.

 

Juliana Van Coillie (mère Bernarde), algemeen overste te Gits, geb. Gits 1848-11-03, overl. ald. 1920-06-03.

 

Marie Pauline Emilie Van Caillie (sœur Agnes), geb. Oostende 1880-07-10, overl. ald. 1933-09-05.

 

Julia Van Coillie (sœur Humbéline), geb. Gits 1886-05-09, ingetr. Gits 1902-07-02, gekl. ald. 1902-09-18, prof. ald. 1904-03-21, overl. ald. 1965-10-29.

 

Veerle Van Coillie (sœur Maria), geb. Gits 1887-12-19, overl. Gits 1936-12-01.

 

Van-Coilgezusters Benedictinessen (osb)

Louise Vancoillie (sœur Marie Romanie), geb. Hooglede 1863-09-07, prof. 1893, overl. Menen 1942-09-04.

 

Augusta Van Coillie, geb. Esen ca. 1887, overl. Menen ca. 1917.

 

Van-Coilgezuster Augustines (osa)

Victorine Vancoillie (sœur Madeleine), geb. Beveren 1877-12-18, prof. 1899-12-31, overl. Belle 1902-06-25.

 

 

Sara Vancoillie

Zr. Juanda Majelle, in de wereld Sara Ludovica Vancoillie (foto ca. 1910).

 

 

 

 

Albertine Van Coillie

Zuster Lazare (ca. 1898) en onze tante Albertine Van Coillie (ca. 1890) voordatat ze naar ’t klooster ging.

Van-Coilgezuster Franciscanes (osf)

Mathilde Vancoillie, geb. Beveren 1878-03-01.

 

Van-Coilgezuster Maricole

Céline Vancoillie (sœur Godefrida), geb. Hooglede 1886-05-16, prof. Brugge 1904-04-05, overl. Brugge 1965-03-21.

 

Van Coilge bij de zusters van O.L.Vr. van zeven Weeën

Maria Van Coillie, geb. Aartrijke 1887-02-28, prof. Ruiselede [?], overl. Heestert 1967-01-29.

 

 

Pastoor Aloysius Van Coillie

(10/8e van Janszoon Jan Van Coillie × Ghekiere Maria)
geb. Beveren 1826-12-23, overl. Koekelare 1899-04-30
 

Aloïs werd priester gewijd te Brugge op 1852-03-06. Datzelfde jaar werd hij ach­tereenvolgens hulppriester te Dikkebus en (plaatsvervangend) onderpastoor te Avel­gem. In 1859 werd hij onderpastoor van de Onze-Lieve-Vrouwparochie te Kortrijk.
Op 1867-08-28 werd Aloysius pastoor te Sint-Andries. Tijdens zijn tien jaren pas­toorschap daar, maakte hij een vernietigende kerkbrand mee en de eerste scher­mutselingen op gemeentelijk onderwijsniveau die –na invoering van de zo­ge­naamde Ongelukswet in 1879– zou leiden tot een fikse schoolstrijd.
 

Kerkbrand te Sint-Andries. Op 1869-08-10 brak er een geweldig onweer uit bo­ven de streek. Omstreeks 23 uur een oorverdovende donderslag: de bliksem was ingeslagen in de kerk, en die stond kort nadien in lichterlaaie. Beschikte men al niet over de nodige blusmiddelen: de stormachtige wind wakkerde het ver­terende vuur fiks aan, en dat werd de kerk fataal. Van het gebouw bleven alleen verkoolde muren over.
De toren, daterend uit 1530, bleef enigszins gespaard; slechts de spits ging in vlammen op. Daarbij was de grote klok op de marmeren vloer van de kerk in tweeën gevallen.
Pastoor Aloysius Van Coillie zette vaart achter de noodvoorzieningen en de weder­opbouw. Een houten noodkerk werd –nauwelijks drie weken na de brand– op 1869-09-05 ingewijd. In 1870 begon men met de wederopbouw van de kerk en in ’73 werd de klok hergoten en weer in de toren gehangen. Bij die gelegenheid werd er meteen een tweede bij gehangen, en beide tonen, naast de namen van peter en meter, de inscriptie „Aloysius Van Coillie, pastor”. In die tijd telde de pa­rochie ongeveer 1400 inwoners.
 

Schoolstrijd. In 1875 –het eerste jaar van de schoolstrijd tussen katholieken en liberalen– werden er door toedoen van pastoor Van Coillie een klooster en een vrije school voor meisjes gebouwd. Op 1875-08-31 kwamen er drie zusters van Heule naar Sint-Andries en stichtten er de communiteit die de school zou besturen. Begonnen met slechts twee klassen, groeide de school spoedig uit tot een bloeiend instituut, zodanig dat de gemeenteschool bij gebrek aan leerlingen de poorten moest sluiten.
 

Op 1877-05-09 werd Aloysius benoemd tot pastoor van Koekelare, waar hij na een ambtsperiode van ruim 20 jaar op 73-jarige leeftijd overleed. Hij werd er be­graven vlakbij de kerkmuur, waar ook zijn opvolgers hun laatste rustplaats von­den.

Naar Marc Van Assche in Coyldiana 1980 blz. 16–17.

 

Sint-Andries

 

Op 1872-07-12 overleed in de pasto­rie van Sint-Andries Maria Theresia Van Coillie, de 43-jarige zus van pastoor Aloysius.
Zij was een van de eerte getuigen van de brand in 1869, en sa­men met haar broer verwittigde zij de om­wonende parochia­nen.

 

En: op die klokken staan Aº 2006 de namen Andreas II, Anna II en Maria. De II verwijst vermoe­delijk naar een replica van de eerste klokken die door de Duitsers werden weggehaald om er kanonnen van te gieten.

 

Leopold ij

Leopold ij (1835–1909), koning der Belgen

 

Via Ellis Island naar de nieuwe wereld [1]

of: op de vlucht voor armoede en honger…
 

De economische neergang die volgde op de onafhankelijkheid mocht dan in goede zin veranderen: arbeiders en kleine ambachtslieden moesten het in ons katholieke Vlaanderen stellen met de kruimels die van welgevulde tafels van „les Flamands” vielen… Vele goede vaklui verlieten andermaal hun geboortestreek en vestigden zich in de industriegebieden van Frans-Vlaanderen of beproefden hun geluk aan de andere kant van de oceaan: in de Verenigde Staten en in Canada.
Ook vele VanCoilges waagden zich aan dat grote avontuur. We bezochten voor u de webstek van Ellis Island (zeg maar het asielzoekerscentrum van Noordamerika) en speurden daar naar onze naamgenoten. Een eerste resultaat van dat speur­werk vindt u hieronder; het vervolg op de volgende geschiedenisbladzijde.
 

1892

1892-07-07 met de Rhynland uit Antwerpen:
[N] Alois Vancoillie (32), labourer uit Meulebeke
Bestemming: Cincinnati (VS-Ohio)

 

1894

[J] Camille Van Coillie (35)

 

1895

1895-06-06 met de Noordland uit Antwerpen:
[J] Conrad Vancoillie (32)

 

1904

1904-09-06 met de Zeeland uit Antwerpen:
[N] Mrs. C. Van Coillie (gehuwd, 50), U.S. citizen
[N] P. Van Coillie (m, 5)

 

1906

1906-03-DD met de Saxonia uit Liverpool (GB) varend naar Boston:
[N] Marie Vancoillie (ongehuwd, man, 22), labourer uit Dunlery
Bestemming: uncle Jules Galle in Lawrence (VS-Massachusetts)
 
1906-05-15 met de Zeeland uit Antwerpen:
[N] Alphonse Vancoillie (ongehuwd, 26), labourer uit Oostrozebeke
Bestemming: cousin Jules Denbaere in Merill (VS-Michigan)

 

1907

1907-04-24 met de Zeeland uit Antwerpen:
[N] Constant Vancoillie (ongehuwd, 50), weaver uit Roubaix (nat. Belg, geb. Robaais)
Bestemming: cousin Struik in Philadelphia (VS-Pennsylvania)
[J] Cyrile Wulbrecht (gehuwd, 24), laborer uit Roeselare
Bestemming: brother C. Wulbrecht in Detroit (VS-Michigan)
 
1907-04-27 met de Lucania uit Liverpool (GB):
[J] Pierre Vancoille (gehuwd, 41), weaver uit Menen (geb. Roeselare)
met de kinderen
[J] Madeleine Vancoille, (13), servant
[J] Albertine Vancoille (11)
[J] Virgile Vancoille (9)
alledrie uit Menen en geb. Roeselare
Bestemming: wife Lucie Vancoille in Lawrence (VS-Massachusetts)
 
1907-05-03 met de Caronia uit Liverpool (GB):
[N] Gustave Van Coillie (ongehuwd, 23), farmer uit Gent
Bestemming: friend Cyrille Joye in Detroit (VS-Michigan)

 

1908

1908-05-27 met de Kroonland uit Antwerpen:
[N] August Van Coillie (gehuwd, 24), mechanician uit Torhout
«non immigrant alien» met bestemming Detroit (VS-Michigan)
Naaste verwante thuis: brother. A. Van Coillie, Statiestr. Torhout

 

1909

1909-03-30 met de Vaderland uit Antwerpen:
[N] Henri Van Coillie (ongehuwd, 30), labourer uit Tielt
Bestemming: Moline (VS-Illinois)
Naaste verwante in thuisland: mother Mrs. Chr. Van Coillie te Tielt
 
[N] Hector Van Coillie (33) van Bloc.., U.S.

 


 

Zelf zoeken naar ge­ëmigreerde familie? Klik dan op
 
 Ellis Island

datum = aankomst­datum
leeftijd = bij aan­komst
namen/beroepen =
vlgs. passagierslijst
[N]= niet, en [J]= wel aangetroffen in onze stamboom­gegevens
 
 
Conrad Van Coillie
Krijttekening (ca. 1885) van Conrad Van Coillie als Belgisch mi­litair voor zijn vertrek naar de VS
 
 

My bonnie
lies over the ocean



 
Ad 1907 Gustave en 1908 August.
Dat is mogelijk één en dezelfde persoon: de echtgenoot van Pauline Goethals. Alleen: onze August was bakker, en de passagierslijsten vermelden de ene keer een landbouwer en de andere keer een mechanieker…

1910

1910-06-03 met de Lusitania uit Liverpool (GB):
[N] Henri Vercaillie (gehuwd, 39), labr. uit Tielt
Bestemming: friend V.d. Welle, Bot 317, Moline (VS-Illinois)
Naaste verwante in het thuisland: wife Edmond Decroof, Tielt
 
1910-06-19 met de Columbia uit Glasgow (GB):
[J] Camille Vancoillie (ongehuwd, 26), farm lab. uit Moorslede
Bestemming: Mount Clemens (VS-Michigan)
Naaste verwant in het thuisland: father Vancoillie, Moorslede
[Kamiel trouwde in Mount Clemens, remigreerde later en vestigde zich in het Franse Vertus.]
 
1910-08-16 met de Kroonland uit Antwerpen:
[J] Jules Witthouck (gehuwd, 24), joiner uit Roeselare
Bestemming: Chicago (VS-Illinois)
Naaste verwante in thuisland: wife Jules Witthouck [geb. Julia Vancoillie], Kleine Bassinstraat 16, Roeselare
 
1910-12-21 met de Vaderland uit Antwerpen:
[J] Julia Witthouck [geb. Vancoillie] (gehuwd, 24), houswife uit Roeselare
Bestemming: husband in Chicago (VS-Illinois)
Naaste verwante in thuisland: mother V. Ch. Van Coillie, Bruanestraat, Roeselare

 

1911

1911-02-17 met de Mauretania uit Liverpool (GB):
[J] Theophile Van Coillie (gehuwd, 26), carpenter uit Aalter
Bestemming: Moline (VS-Illinois)
Naaste verwante in thuisland: wife Josephine Van Coillie in Aalter
[Theophiel ging kennelijk zijn nieuwe woonplaats verkennen. We vinden hem verderop terug in 1914.]
 
1911-03-27 met de Nieuw Amsterdam uit Rotterdam (NL)
[J] Camille Van Steeland (gehuwd, 42), gardener uit Roeselare
Bestemming: Freemont (VS-Ohio)
Naaste verwante in thuisland: wife Leonie v. Steelandt [geb. Vancoillie], Brugsche Steenweg, Roeselare.
 
1911-03-28 met de Vaderland uit Antwerpen:
[J] Desire Vancoillie (gehuwd, 34), carpenter uit Roeselare
Bestemming: East Moline (VS-Illinois)
Naaste verwanten in thuisland: parents Leonard Vancoillie, Kattenstraat, Roeselare.
 
1911-04-16 met de Lapland uit Antwerpen:
[J] Leon Van Coillie (gehuwd, 27) uit Passendale
[J] Madelene Van Coillie (gehuwd, 21) uit Passendale
Bestemming: Canada
[Het paar remigreerde in 1930]
 
1911-04-24 met de Cedric uit Liverpool (GB):
[J] Jules Van Caillie (ongehuwd, 29), farm. lab. uit Passendale
[J] Rene Van Caillie (ongehuwd, 23) farm. lab. uit Passendale
Bestemming: cousin/uncle Pierre Neuygke in St. Boniface (CA-Manitoba)
Naaste verwant in thuisland: Désire Van Caille te Passendale.
[Jules & René (broers van voornoemde Léon) remigreerden later.]
 
1911-05-12 met de Saint Andrew uit Antwerpen:
[J] Eugene Van Coilie (ongehuwd, 29) uit Staden

 

1912

1912-01-25 met de Kroonland uit Antwerpen:
[N] Adiel Van Coillie Was hij eerder met zijn ouders
naar Antwerpen verhuisd ? (gehuwd, 24), shoemaker uit Antwerpen
[N] Marie Van Coillie (gehuwd, 22), housewife uit Antwerpen
Bestemming: Peterson (VS-New York)
Naaste verrwanten in thuisland: parents Van Coillie, Zietestraat 15, Antwerpen
 
1912-05-29 met de Zeeland uit Antwerpen:
[J] Emiel Van Coillie (ongehuwd, 25), mechanic. uit Roeselare
Bestemming: brother in law Jules Witthouck, Westrem 234 in Chicago (VS-Illinois)
Naaste verwante in thuisland: mother Ww Van Coillie
 
1912-06-10 met de Lapland uit Antwerpen:
[J] Jules Van Coillie (ongehuwd, 23) uit Torhout
 
1912-08-16 met de Mauretania uit Liverpool (GB):
[J] Desire Vercouille (gehuwd, 32), farm labr. uit Gent
[J] Rosalie Vercouille [geb. Pauwels] (gehuwd, 32), hswife uit Gent
[J] Theophile Vercouille (8)
alledrie geboren in Gent
Bestemming: cousin A. Powels in Detroit (VS-Michigan) [= Alexander Pauwels]
Naaste kennis in thuisland: friend J. Tanghe in Sint-Amandsberg

 

 
 
 

 
 

Ad 1911 Camille. Voornoemde Theo­phiel was een schoon­broer van Kamiel van Steelandt. Kamiel ging, met een maand verschil, een ande­re Amerikaanse staat verkennen.

1913

1913-04-07 met de Kroonland uit Antwerpen:
[J] Adiel Van Coillie (ongehuwd, 20) uit Pittem
Bestemming: cousin Pieter Billiet in Detroit, Grosse Pointe (VS-Michigan)
Naaste verwanten in het Thuisland: parents Henri Van Coillie te Pittem
 
1913-05-04 met de Daronia uit Liverpool (GB):
[N] Alphonse Van Coillie (gehuwd, 28), farmer uit Ruddervoorde
Bestemming: Monroe (VS-Michigan)
Naaste verwante in thuisland: wife Sylvie te Ruddervoorde
 
1913-06-18 met de Finland uit Antwerpen:
[J] Emerence Wulbrecht [geb. Vancoillie] (gehuwd, 30) uit Hooglede
Bestemming: haar husband in Detroit (VS-Michigan)
Naaste verwant in thuisland: father Jan Van Coillie te Hooglede
met haar kinderen
[J] Julien Wulbrecht (8)
[J] Paul Wulbrecht (4)

 

1914

1914-05-22 met de Mauretania uit Liverpool (GB):
[J] Theophiel Van Coullie (gehuwd, 29), farm. lab. uit Beveren
[J] Josephine Van Coullie (gehuwd, 27), Hwife uit Beveren
Bestemming: sister in law/sister E. Van Camp in Devonport (VS-Iowa)
Naaste verwant in thuisland: brother Edward Van Coullie te Roeselare

 

Tijdens de Grote Oorlog lag de emigratie zo goed als stil… Het vervolg van dit over­zicht vindt u daarom op de volgende geschiedenisbladzijde.

 

 

Nachtmerrie voor René Van Coillie

(9/7e van Petrus’zoon Jozef Van Coillie × Deleye Rosa)
geb. Roeselare 1865-04-09, overl. Rumbeke 1948-01-05,
tr. Maria Waignein, geb. Rumbeke 1870-09-09, vermoord ald. 1912-08-11
 

1898-07-20 trouwde René met Maria Waignein, dochter van Petrus en van Sophie Soetaert. Hij vestigde zich als landbouwer op het ‘Hof Waignein’ in Beitem (gem. Rumbeke) en was in het najaar van 1911 de trotse vader foto van acht kinderen.
 

Op zondag 1912-08-11 was René met zijn werkvolk naar de herberg. Bij thuis­komst werd hij geconfronteerd met een uitermate pijnlijke tragedie: zijn echt­ge­note en haar dienstmeid waren tijdens zijn afwezigheid door onbekenden brutaal vermoord…
 

Elisa Waignein, zus van Maria, stond René bij met de opvoeding van de acht jonge halfwezen. Drie van zijn dochters zouden later intreden bij de Augustinessen als hospitaalzusters van Sint Jan (Brugge). Zijn zoon Jozef zou burgemeester worden van Rumbeke.

 

Rene Van Coillie

Landbouwer René Van Coillie (foto’s 1912 en ’45)

 

  meer over deze onopgeloste moord­zaak

 
 
 

De Grote Oorlog

 

embleem van het vierde
Duitse leger aan het Ijzerfront

 

Nog maar net bekomen van de gevolgen van de hongersnood
en van wat men de Vlaamse ziekte was gaan noemen of de hel brak los: de wereld vloog in brand! En onze Vlaamse westhoek werd het slagveld van West-Europa…
 

 

Velen lieten op het slagveld het leven, en tot lang na de oorlog bezweken anderen aan de gevolgen van het gebruik van gas.

 

Albert i

Albert i (1875-1934), koning der Belgen

Kaartje naar gegevens op de site http://flanders.waxinteractive.com.

 

 

Wij betreuren de volgende slachtoffers

(gesneuvelde of anderszins door oorlogshandelingen omgekomen naamgenoten)
 

naam, rang & nummer relatie geboren/overleden begraven
[J] Hendrik Aloysius Van Coillie uit Moorslede
Dienstplichtig soldaat 1913 (3e linie-regiment),
103/58.290
Zoon van Edward × Julia Maria Corneillie
Roeselare 1893-03-11 /
Korbeek-Lo 1914-08-20 (21)
Korbeek-Lo

 

 meer over Henri Aloïs…
[J] Georges Henri Vancoillie uit Armentiers
Korporaal in het Franse leger (73e reg. infanterie)
Echtgenoot van Marie Eusébie Callewaert Armentiers 1889-03-24 /
Esternay (FR, Marne) 1914-09-09 (25), ge­sneu­veld
 
[J] Petrus Antonius Van Coillie uit Staden
Burger
Weduwnaar van Juliana Mandeville Staden 1851-07-09 /
Staden 1914-10-21 (63), gefusilleerd, samen met 17 anderen
 
[J] René Joseph Ange Médard Van Coillie uit Schaarbeek
Sergeant (8e linie)
108/
Zoon van Eduard × Constance Schockaert Schaarbeek 1898-02-05 /
Tervate gem. Stuivekens­kerke 1914-10-22 (16)
Vermist
naam, rang & nummer relatie geboren/overleden begraven
[J] Camille Vancoillie uit Esen
Burger
Weduwnaar van Emi­lie Amery (samen met dochter Maria Van­coillie 1914-10-22 te Esen gefu­silleerd) Hooglede 1860-09-28 /
Kales 1914-10-26 (54) veldhospitaal, bezweken aan verwondingen
Kales’ Noordkerk­hof 1914-10-26
als Camille Van Willo
[N] François Paul Van Caillie uit Olm (Lomme)
Soldaat 2e klasse in het Franse leger (166e reg. infanterie)
  Rijsel 1895-07-29 /
Vaux-les-Palamein (FR, Meuse) 1916-05-22 (20)
Vermist
[N] Achille Vancoillie uit Robaais
Soldaat 2e klasse in het Franse leger (216e reg. infanterie)

Parijs 1884-03-03 /
Verdun 1916-10-12 (32), gesneuveld
 
[N] Jean Baptiste Gustave Vancoillie uit Toerkonje
Soldaat 1e klasse in het Franse leger (4e zouaves de Marche)
  Ronk 1873-10-28 /
Saint-Dizier (FR, Marne) 1917-01-03 (43), bezwe­ken aan verwondingen

[N] Antoine Van Caillie uit Brugge
Soldaat (21e linie)

Brugge 1???-??-?? /
Westvleteren 1917-01-25
B.M.B. Westvleteren
1999 (#0353)
[J] Camille Vancoillie uit Moevouw
Soldaat in het Franse leger (327e reg. infanterie)
Echtgenoot van Rosine L. François
Moevouw 1876-06-11 /
Parijs 1917-03-20 (40), t.g.v. een ziekte opgelo­pen tijdens dienst
 
[J] Victor Emile Vancoillie uit Duinkerke
Sergeant in het Franse leger (6e reg. infanterie)
Echtgenoot van Joséphine Cortois Armentiers 1882-06-03 /
Côte-du-Pouré 1917-08-20 (35), gesneuveld
 
[N] Ernest Van Coillie
Soldaat (12e linie)
112/
  1???-??-?? /
19??-??-??
B.M.B. Westvleteren
1999 (#0465)
[J] Adolphe Henri Vancoillie Echtgenoot van Xx Française
Passendale 1875-11-05 /
Tussen 1914…1918 (ca. 42), gesneuveld
 
[J] Agnes Vancoillie uit Zee­brug­ge
Kind
Dochtertje van Petrus en van Maria Valen­tina Van Sevenant Zeebrugge 1908-01-23 /
Zeebrugge 1918-05-08 (10), bij een Engels bom­bardement op de kerk
Zeebrugge

 

 meer over Agnes, Louisa en andere slacht­offers…
[J] Louisa Marie Vancoillie uit Zee­brug­ge
Kind
Dochtertje van Petrus en van Maria Valen­tina Van Sevenant
Zeebrugge 1913-07-27 /
Zeebrugge 1918-05-08 (bijna 5), bij een Engels bombardement op de kerk
naam, rang & nummer relatie geboren/overleden begraven
[N] Urbain Vancoillie uit Toerkonje
Sergeant in het Franse leger (foerier, 158e reg. infanterie)
  Toerkonje 1886-10-22 /
Arcy-Sainte-Restitué (FR, Aisne) 1918-05-29 (31), gesneuveld
 
[J] Charles Victor Vancoillie uit Armentiers
Korporaal in het Franse leger
Echtgenoot van Marie Sophie Taelman
Armentiers 1874-04-10 /
Marquéglise (FR, Oise) 1918-06-10 (44), gesneu­veld (Vancollie)
 
[J] Joseph Victor Vancoellié uit Bègles
politie tevoet (met zijn 18e legioen gendarmerie gedetacheerd bij de 131e divisie infanterie)
Echtgenoot van Jeanne Ida Guérin
Armentiers 1886-01-23 /
Villers-Cotterêts 1918-06-12 (32), omgekomen bij een granaatontploffing in het zwaar gebombardeer­de gehucht Pisseleux (FR-Aisne).
 
[J] Isidore Auguste Vancollie uit Komen-zuid
Soldaat 2e klasse in het Franse leger (162e reg. infanterie)
Echtgenoot van Pauline Deleu Wervik-zuid 1884-02-16 /
Autheuil (FR, Oise) 1918-06-11 (34), gesneuveld (Vancoillie)
 
[N] Léon Collie uit Waterlo (FR-Vl.)
Vrijwillig soldaat (patrouilleur, 5e linie, staf)
105/63.175
Zoon van Théophile Joseph × Felicie Eulalie (Felicienne) Becquaert Robaais 1897-09-22 /
Beveren-aan-den-Ijzer (hosp.) 1918-07-30 (20)
B.M.B. De Panne
1999 (#P0087)
[J] Camiel Henri Vancoille uit Alveringem
Soldaat
Echtgenoot van Alida Augusta Desmedt
Alveringem 1882-06-10 /
Neuville Montreuil (hosp.) 1918-08-18 (36) aan de gevolgen v/e longontste­king
 
[N] Maurice Charles Van Coillie
Dienstplichtig soldaat 1915 (12e linie)
112/59.594
  Brugge 1892-09-22 /
Langemark 1918-09-28 (26), gesneuveld
Langemark
1918-10-02 (#39)

B.M.B. Houthulst
1999 (#L/432)
[J] Victor Robert Vancoillie uit Roeselare
Dienstplichtig soldaat 1913 (12e bereden artilerie)
162/2514
Zoon van Theophiel × Julia Parmentier Roeselare 1893-07-15 /
Hoogstade 1918-10-09 (25), bezweken aan ver­wondingen
Sint-Rijkers
1918-10-09 (#169)

Later: M.B. oude sted. begr.-plts. Roeselare
[J] Julien Odiel Vancoillie uit Hulste
Burger
Echtgenoot van Leonie Ampe
Marke 1892-09-27 /
Moorslede of Passendale 1918-10-18 (26), gazé
Moorslede-Slijps
1918-10-18
[N] Joseph Jean Adolphe Van Coillie uit Parijs
Soldaat 2e klasse in het Franse leger (84e regiment infanterie)
  Parijs 1882-08-28 /
Minancourt (FR, Marne) 1919-03-11 (36), bezwe­ken aan verwondingen
 
[N] Cyriel Van Coillie uit Emelgem Echtgenoot van Leontine Peferoen
Ingelmunster 1882-09-01 /
Emelgem 1920-06-14 (37), gazé
 
[J] Lawrence Van Coillie uit Detroit (VS-Michigan)
Vrijwillig soldaat in het Canadese leger
Zoon van Felix × Emma Van Ysacker België 1900-04-25 /
VS-Michigan 1945-10-18 (45), gazé
 
[J] Henri Vancoillie uit Moevouw Echtgenoot van Blanche Vanderlinden
Moevouw 1887-05-21 /
Moevouw 1947-10-20 (60), gazé
 

Bronnen: (1) Jan Vancoillie (historicus) & (2) het Franse ministerie van Defensie, aangevuld met gegevens uit onze stamboom.
Muziek: LP zoals die iedere avond om 20:00 h bij de Menenpoort wordt geblazen door vrijwilligers van de Ieperse brandweer.

Namen voorafgegaan door komen (nog) niet in onze stamboom voor.

 

Oorlogsslachtoffer Camille Vancoillie

(10/5e van Janszoon Frederik Van Coillie × Degrendele Rosalie)
geb. Hooglede 1860-09-28, overl. Kales 1914-10-26,
tr. Emilie Amery, geb. Merkem 1861-09-23, gefusilleerd Esen 1914-10-22
 

In 1914 lag Esen pal aan het front, met het Duitse leger aan de Ijzer. Camille Vancoillie woonde met vrouw en zes kinderen op de ‘Kasteelhofstede’, een hoeve behorende bij het kasteel van Esen, gelegen aan de Zwarte Dreef tegen het grondgebied van Woumen. De woning had een torentje.
 
In de nacht van 22 op 23 oktober 1914 was er volop maneschijn met af en toe een voorbijtrekkend wolkje. Dat liet de ruiten van het torentje af en toe opflikkeren… De Duitsers vermoedden lichtsignalen. Duitse soldaten kwamen op inspectie naar het huis waar een Duitser op wacht stond bij een kelder met vele Esense vluch­te­lingen. De wacht werd neergeschoten en de mensen werden op een wagen gela­den. De wagen, voortgetrokken door een paard, stopte op een bepaalde plaats; het paard werd doodgeschoten en de mensen moesten een kuil graven. Ze wer­den er vervolgens in neergeschoten.
Moeder Emilie en dochter Maria Vancoillie vonden er de dood, samen met vele an­deren. Camille was slechts gewond. Hij had zich onmiddelijk laten vallen en hield zich voor dood. Doordat de Fransen vanaf de overkant van de Ijzer een uitval de­den, raakte Camille aan gene kant. Na een een miserietransport kwam hij terecht in een veld­hospitaal te Kales.

 


 

 meer over deze tragedie

„De inval van de Duitsers in Esen - 1914”

 

Een voltreffer voor bakkerij Van Coillie–Slosse

Bruno, (10/6e van Gemaanszoon Leonard Van Coillie × Ostijn Desideria)
geb. Roeselare 1822-10-09, overl. ald. 1887-10-05
 

Mietjie Slosse, Bruno’s weduwe, stond er sinds 1887 met negen kinderen foto al­leen voor. Haar oudste zoon Albert was toen net 22 jaar oud. Mietje dreef aan de Roeselaarse Grote Markt een pastei- en suikerbakkerij waarvan de specialiteiten tot in de wijde omtrek geroemd werden. We noemen haar totetrekkers (zure spek­ken), nunnescheten, koekebroden, kletsekoppen, lukken en typische sneetaarten… Maar ze had véél meer in haar assortiment.
We lazen over haar: «De laatste naar bed, de eerste bij de oven. Ze wekte de bakkers, regel­de de productie, kocht en verkocht met onfeilbare zekerheid. Overal en altijd zij».

 

 

Roeselare


De Roeselaarse Grote Markt (westzijde) met pasteibakkerij Van Coillie–Slosse (2e van rechts) gefotografeerd in 1901.
 
Een latere foto van de markt waarop de statige nieuwbouw die in 1902 gereed kwam. Het was Mietjie Slosse’s trots.
 
De puinhoop van dat pand –inmid­dels van Mietjie’s oudste zoon Albert– na een Engelse voltreffer in 1916.

 

Mietjie Slosse overleed in 1912 en moest het gelukkig niet meemaken dat haar vrij nieuwe doeninge in 1916 bij een bombardement totaal werd verwoest. Ook de pan­den van de buren liepen zware schade op en/of brandden helemaal uit. De west­kant van de Grote Markt was één grote puinhoop…

Foto van de zwaar ge­havende gebouwen aan de Grote Markt na een van de vele En­gelse bombardemen­ten op de stad.

 

Taaldiscriminatie leidt tot verzet

 

De Belgische taalproblematiek beleefde in de loopgraven van het Ijzerfront een triest dieptepunt. Bestond de Belgische troepenmacht voor tachtig percent uit Ne­derlandstaligen, de commando’s werden veelal gegeven door voor velen onver­staanbare Franstalige officieren. Dat leidde tot regelrecht verzet. Front­beweging (met de eisen ‘zelf­bestuur’ & ‘eigen regimenten’) en activisme waren daar de scherpste kan­ten van.
 
In het bezette deel van België trachtte een minderheid van flaminganten Vlaamse idealen door te voeren met Duitse steun. Zo werd in oktober 1916 de met Duitse steun vervlaamste universiteit van Gent geopend.

 

 

De masœurkes Van Coilge [2]

 

Ook tijdens en vlak na de Grote oorlog behielden de kloosterorden hun aantrek­kingskracht op een groot aantal Van Coilges. Hieronder een tweede groep tante nonnekes (geb. tot ca. 1900). Bij de zusters van Heule vindt u ook zuster Marie-Lutgarde, een dochter van de hierboven genoemde Kamiel.

 

Van-Coilgedame voor het Christelijk Onderwijs

Thérèse Marie Van Caillie (zuster Clara), geb. Brugge 1889-02-14, overl. Gent 1976-02-15.

 

Van-Coilgezuster van het Geloof

Irma Helena Vancoillie, geb. Oostende 1891-12-23, overl. Wakken (in ’t klooster) ca. 1966.

 

Van-Coilgezusters van Liefde van Heule

Elisa Vancoillie, geb. Esen 1892-03-31, prof. 1913-09-16, overl. Roeselare 1972-07-03.

 

Irma Vancoillie (mère Marie Constantine), overste van de zz. van Heule te Passendale en schoolhoofd ald., geb. Esen 1893-07-20, prof. 1913-01-29, overl. Roeselare 1971-03-01.

 

Irma Vancoillie (sœur Marie Lutgarde), geb. Klerken 1895-05-28, prof. 1916-09-05, overl. Roeselare (rustoord) 1975-06-20.

 

Julia Vancoillie (sœur Antoinette), geb. Esen 1897-04-28, prof. 1921-05-04, overl. Roeselare 1973-10-05.

 

Missiezuster Van Coilge van Sint Augustinus (osa)

Godelieve Vancoillie (zuster Marie-Melanie), geb. Klerken 1893-06-06, ingetr. Hever­lee 1919-09-08, prof. ald. 1921-03-17, vertr. naar Belgisch Kongo 1921-05-30, overl. Hever­lee 1959-02-09.

 

Van-Coilgedame van Roesbrugge

Yvonne Marguerite Vancoillie (dame Marie Françoise), geb. Menen 1895-02-27, prof. 1928, overl. na 1980.

 

Van-Coilgezuster van de Barmhartigheid Jesu

Bertha Van Coillie (mère Camilla), algemeen overste in het O.-L.-Vr.-gesticht te Sint-Michiels, geb. Lichtervelde 1895-05-24.

 

Van-Coilgezuster Franciscanes (osf)

Pauline Van Coillie (zuster Godelieve), geb. Lichtervelde 1898-11-14, prof. Crom­beem [?] 1922-09-17, overl. Gent 1964-07-02.

 

Van-Coilgezuster Benedictines (osb)

Madeleine Van Coillie (sœur Marie Maura), geb. Esen 1899-11-06, overl. Menen 1947-04-26.

 

 

 

 

 

Irma Vancoillie

Moeder Marie Constan­tine van Heule, in de wereld Irma Van­coillie uit Esen (foto uit 1925)

 

Julia & Elisa Vancoillie

De (ge)zusters van Heule Julia & Elisa Van­coillie uit Esen (foto uit 1930)

 

Madeleine Vancoillie

Zuster Marie Maura osb, in de wereld Ma­deleine Vancoillie uit Esen (foto uit 1925)

 

Nooit meer oorlog!

 

A
V V K
V

 

Nooit meer oorlog” is een van de leuzen die de Ijzervlakte
bij de Ijzertoren sieren.  Toch is de moderne geschiedenis deze naoorlogse periode
het interbellum gaan noemen…
 

Vele families waren tijdens de oorlog hun streek ontvlucht. Talrijk zijn dan ook tussen 1914 en 1918 de plaatsnamen in onze genealogieën met de toevoeging „vluchtplaats tijdens de Grote Oorlog”.
Deze oorlog had de fundamenten van de brave, volgzame en vrij besloten Vlaamse samenleving duchtig aangetast: velen waren langere tijd van huis geweest, in militaire dienst of voor het oor­logsgeweld uitgeweken naar Frankrijk, Engeland of naar het neutrale Nederland… De Vlaming was na de oorlog veranderd: hij was mondiger, maar ook opstandiger en militanter.
Het ontloken nationalisme (Alles voor Vlaanderen…) werd al bij de geboorte de oude vertrouwde waar­den voorgehouden: Vlaanderen voor Kristus.

leeuw

...de leeuw ontwaakte uit een diepe roes...

 

...of kies een andere geschiedenisperiode in de menubalk bovenaan...