v. 2004-01-01

Jacobus Van Coillie en de familie Houthoofd

 
naar onderzoeksgegevens van Luc Houthoofd,
gepubliceerd in Rollarius, jrg. 2000 nr. 6.  
 
 

Petrus Jacobus Van Coillie (º1818), telg van onze kassemareierstak, omzwerver en visverkoper, trouw­de 1845-11-27 te Roeselare met Maria Coleta Follebout, weduwe van Joan­nes Deckmijn. In onze stamboom vermeldden wij dat hun huwelijk kinderloos bleef, en daarmee was de kous af.

 

 

 

KASSEMAREIER

KASMAREI, m, m.v. kasmareien, met den klemt. op rei. Hetzelfde als het fr. chas­se-marée, ventjager, die met spoed de versche zeevisch naar de stad rijdt.

 

L.L. de Bo, West-Vlaamsch Idioticon, Brugge 1873.

 

Luc Houthoofd ontdekte echter dat diezelfde Jacobus Van Coillie niet al­leen zijn voorvader was, maar van vele Houdhoofds op (en buiten) de Nieuwmarkt.
Wij volgen hem op de voet bij zijn speurtocht…
 

Alleenstaande moeder?

Van zijn betovergrootvader Ja­co­bus Houthoofd had Luc altijd al horen

DE NIEUWMARKT

Toen de oude Beestenmarkt in Roe­se­lare werd afgeschaft en er achter de Beurs een Nieuwe Hout- en Bees­ten­markt in stand werd gehouden, kreeg die de naam ‘Nieuwmarkt’ of Houtmarkt (nieuw in te­genstelling tot de ’oude of Hoge marct’, de huidige Grote Markt).
Het is rond deze Nieuwmarkt, waar­van tegenwoordig niets meer valt waar te ne­men, dat de Nieuwmarktenaren werden aangetroffen, die volgens gezagheb­bende antropologen de oudste bewoners van Roese­lare zouden zijn geweest.

 

Naar Desiré Denys, Toponymie van Roeselare, Roeselare 1952.

 

 

zeggen dat het een onwettig kind zou zijn geweest. Dat bleek ook te kloppen. Uit zijn onderzoek bleek de moeder van Jacobus Theresia Houthoofd te zijn, geboren te Roe­selare 1824-11-01 en er overleden 1903-08-26. Zij was ongehuwd maar toch de moeder van vier kin­deren:  1:Barbara (º1847), 2:Jaco­bus (º1849),  3:Antonius (º1852) en 4:Maria (º1858).
Luc –vastgelopen met zijn stam­boomonderzoek– ging toch maar op

zoek naar de vader van Jaco­bus Houthoofd. En met succes.
 

De kat op het spek gebonden?
Luc vond in het bevolkingsre­gis­ter dat in de Dixmudestraet op num­mer 42 de volgende personen wa­ren ingeschreven:
• Vancoillie Antonius (40), om­zwerver, gehuwd met
• Houthoofd Barbara (35), spin­ster;
• Vancoillie Jacobus (30), om­zwerver, later visverkoper, on­gehuwd;
• Houthoofd Theresia (33), spin­ster;
• vier kinderen Vancoillie;
• vier kinderen Houthoofd, onwet­tige kinderen van Theresia.
 

Jacubus Vancoillie woonde dus in hetzelfde huis als zijn broer Anto­nius waar ook Theresia Houthoofd verbleef, een jongere zus van diens vrouw Barbara.

 

Jacobus Van Coillie en de familie Houthoofd [2]

 

Roeselare 1649, tadscentrum

Het Roeselaarse stadscentrum Aº 1649.  D is de Nieuwmarkt en B de Grote Markt, die zich aan de andere kant van de halle uitstrekt tot aan het huidige Polenplein.Uit Atlas Van Loon. Prent vervaardigd in 1649.

 

Jacobus Van Coillie en de familie Houthoofd [3]


Was Jacobus de vader van de vier Houthoofds?

Luc vond in de parochieregisters voor de periode 1890–1900 een he­le serie stamreeksen terug van Nieuwmarktse families. (Aantekeningen van meneer pas­toor ter bepaling van de graad van bloedverwantschap bij de vele ver­zoeken om pauselijke toestemming voor huwelijken? –Kobbe).
Eén van de stamreeksen betrof Lucs stamouders Houthoofd–Veral­leman, en hij vond daarop zwart-op-wit dat Jacobus Van Coillie vier onwettige kinderen had verwekt bij Theresia Houthoofd (vulgo: Neuze­gie), dochter van Antonius Hout­hoofd en Theresia Veralleman: 1:Jacobus Franciscus, 2:Maria, 3:Antonius en 4:Barbara.

Luc Houthoofd vermoedt dat het ta­boe dat indertijd op echtscheidingen rustte er de oor­zaak van was dat de pas getrouwde Jacobus Van Coillie zijn nageslacht verwekte bij de schoonzus van zijn ou­dere broer.
Was Jacobus’ jongste dochter nog in 1858 geboren, Jacobus zelf over­leed 1860-06-14 te Bevere (bij Ou­denaarde), op den triem.
 

Een laatste ‘bewijs’

Lucs laatste twijfel over de juist­heid van de eerder gevonden documen­ten smolt als sneeuw voor de zon toen hij een huwelijksakte van een
 

 

Kwartierstaat Houthoofd

© Luc Houthoofd. Kalligrafie: D. Lagae.

van de bastaardzonen van Jacobus Van Coillie onder ogen kreeg. Het betrof de huwelijksakte van Ja­cobus Houthoofds tweede hu­welijk op 1895-09-26 met Elisa­beth Tilly:
«… Jacobus Franciscus Hout­hoofd viduus Luciæ Maes, filius Theresiæ Houthoofd (et Jacobi Van Coillie, fi­lie Vincentii et Barbaræ van Moer­kerke) natus 8 julij 1849 in hac …"»
 

Besluit

Luc leverde hiermee het bewijs dat Jacobus Van Coillie de stamvader is van vele (volgens hem al honder­den) Houdhoofds te Roeselare en omstreken. „Ze moesten eigenlijk allemaal de naam Vancoillie dra­gen”, stelde hij in zijn artikel in Rol­larius.

Wel, van ons mag het !

 

vancoilge.net